Rozliczenie kosztów centralnego ogrzewania zawsze budzi sporo emocji i jest wyczekiwane przez mieszkańców. Szczególnie w ostatnich dwóch sezonach, kiedy kolejne budynki po raz pierwszy zostały rozliczone na podstawie wskazań podzielników kosztów ogrzewania. Dziś chcemy podzielić się z Państwem naszymi doświadczeniami i najważniejszymi wnioskami.

Podzielniki – czy ten system się sprawdza?

Podzielniki kosztów ogrzewania funkcjonują w naszej Spółdzielni już od wielu lat. W Żorach oraz w kilku budynkach w Jastrzębiu-Zdroju system ten dobrze się sprawdził, a mieszkańcy nauczyli się korzystać z ogrzewania w sposób racjonalny, dostosowany do swoich indywidualnych potrzeb. Nasze obserwacje potwierdzały, że podzielniki sprzyjają oszczędzaniu ciepła, a tym samym ograniczaniu kosztów.

Dobrym przykładem jest porównanie dwóch identycznych, podobnie położonych budynków o tej samej powierzchni. W zależności od sposobu rozliczania – za pomocą podzielników lub według powierzchni mieszkań – różnica w zużyciu ciepła sięgała nawet 30%, na korzyść budynku wyposażonego w podzielniki.

Kiedy ustawodawca zobowiązał zarządców do stosowania odpowiednich urządzeń, a Spółdzielnia przeprowadziła analizy opłacalności tego rozwiązania, nie mieliśmy wątpliwości, że system podzielników będzie korzystny dla naszych mieszkańców.

Za nami pierwszy sezon grzewczy, w którym wszystkie budynki zarządzane przez SM „NOWA” zostały rozliczone z uwzględnieniem wskazań podzielników. To dobry moment, aby podsumować efekty wprowadzenia tego rozwiązania.

Co pokazują liczby? Porównajmy dwa ostatnie sezony grzewcze.

Zima zimie nierówna. Sezon grzewczy 2025/2026 był wyjątkowo wymagający – trwał o ponad 20 dni dłużej niż poprzedni. Szczególnie grudzień i styczeń przyniosły okresy dużych mrozów i znacznie niższych temperatur, co bezpośrednio wpłynęło na zapotrzebowanie na ciepło.

Mimo trudniejszych warunków pogodowych łączny koszt dostawy ciepła wzrósł tylko o 3%. W sezonie 2025/2026 wyniósł 43 745 859,60 zł, podczas gdy w poprzednim sezonie było to 42 458 991,35 zł. Na całkowity koszt składały się opłaty stałe, ponoszone niezależnie od bieżącego zużycia, oraz opłaty zmienne zależne od ilości zużytego ciepła. Warto przy tym zaznaczyć, że w tym okresie nie odnotowano znaczących wzrostów cen ciepła.

Średni miesięczny koszt ogrzania 1 m² powierzchni użytkowej wyniósł 5,23 zł/m², wobec 5,07 zł/m² w sezonie 2024/2025.

Zużycie ciepła wyniosło 244 827,70 GJ, w porównaniu z 236 346,20 GJ w poprzednim sezonie. Oznacza to wzrost o około 4%.

Warto podkreślić ten wynik – mimo dłuższego sezonu grzewczego i trudniejszych warunków pogodowych zużycie ciepła wzrosło stosunkowo niewiele, a wzrost kosztów był niewielki i wynikał przede wszystkim z większego zapotrzebowania na ciepło. Na osiągnięcie tak dobrego wyniku duży wpływ miały podzielniki kosztów ogrzewania i bardziej racjonalne korzystanie z ciepła przez mieszkańców.

Na cenę nie mamy wpływu. Na zużycie – tak!

Na ceny ciepła nie mamy żadnego wpływu. Są one ustalane przez dostawcę ciepła i zatwierdzane przez Urząd Regulacji Energetyki. Mamy natomiast wpływ na ilość zużywanego ciepła, czyli liczbę gigadżuli (GJ) wykorzystanych w naszych budynkach.

Po stronie Spółdzielni leży ocieplanie budynków, prawidłowa regulacja węzłów centralnego ogrzewania, analiza i optymalizacja zamówionej mocy cieplnej. Stale poszukujemy rozwiązań pozwalających ograniczać zużycie energii. Nad tym wszystkim pracujemy systematycznie, a po każdym sezonie analizujemy wyniki i zastanawiamy się, co jeszcze można usprawnić.

Po stronie mieszkańców pozostaje natomiast racjonalne korzystanie z ciepła. I tutaj również widać pozytywne efekty. Coraz rzadziej spotykamy sytuacje, w których zimą na wiele godzin pozostają otwarte okna czy drzwi wyjściowe. Kiedy każdy mieszkaniec wie, że sposób korzystania z ogrzewania ma wpływ na jego własne rozliczenie, pojawia się większa świadomość i odpowiedzialność za zużywane ciepło.

Rozliczenia. Równo nie zawsze znaczy sprawiedliwie!

Zdecydowana większość mieszkańców otrzymała zwrot z rozliczenia kosztów centralnego ogrzewania – czyli nadwyżkę wpłaconych zaliczek nad kosztami przypadającymi na dane mieszkanie.

Zwrot otrzymało prawie 9300 mieszkań, czyli aż 81% lokali. Dopłatę miało niecałe 2300 mieszkań – 19% lokali.

Do każdego rozliczenia należy jednak podejść indywidualnie. Dopłata wcale nie musi oznaczać bardzo wysokiego zużycia ciepła. Często jej przyczyną jest po prostu zbyt niska wysokość comiesięcznej zaliczki. I odwrotnie – część mieszkańców świadomie wybiera wyższe zaliczki, aby mieć pewność, że po zakończeniu sezonu otrzyma zwrot.

Najważniejsze jest jednak to, że dzięki indywidualnemu rozliczaniu mieszkańcy mają większy wpływ na wysokość swoich kosztów ogrzewania.

Mieszkania bez podzielników

W naszych zasobach nadal znajdują się mieszkania, w których z różnych względów nie zostały zamontowane podzielniki.

Takie lokale – zgodnie z Regulaminem rozliczania kosztów centralnego ogrzewania i dostawy ciepłej wody użytkowej Spółdzielni Mieszkaniowej „NOWA” w Jastrzębiu-Zdroju, przyjętym uchwałą Rady Nadzorczej SM „NOWA” nr 51/2023 z dnia 22.11.2023 r. – zostały rozliczone według maksymalnego kosztu. Takich mieszkań było 169, czyli około 2% lokali.

W przypadku tych mieszkań obserwujemy wysokie dopłaty, co oczywiście powoduje rozgoryczenie mieszkańców. Otrzymujemy również wiele wniosków o możliwie szybki montaż podzielników.

Na montaż podzielników można zdecydować się w każdej chwili. Wystarczy skontaktować się z administracją osiedlową. Pracownicy administracji sprawdzą stan zaworów i głowic, a następnie zlecą firmie zewnętrznej montaż podzielników. Po ich zamontowaniu mieszkaniec będzie miał realny wpływ na wysokość swojego rozliczenia.

Mieszkania, które nadmiernie oszczędzały

Regulamin przewiduje również sytuację, w której lokal wykazuje bardzo niskie lub zerowe zużycie ciepła. Trzeba pamiętać, że nawet przy zakręconych grzejnikach mieszkanie otrzymuje ciepło z sąsiednich lokali, przez ściany i stropy oraz instalację centralnego ogrzewania. Nadmierne wychłodzenie jednego lokalu może również zwiększać zapotrzebowanie na ciepło w mieszkaniach sąsiednich. Dlatego, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 grudnia 2021 r., w rozliczeniu stosujemy minimalny koszt zmienny ogrzewania. Rozwiązanie to ma zapewnić sprawiedliwy podział kosztów i zapobiegać przenoszeniu części kosztów ogrzewania na pozostałych mieszkańców. W ostatnim okresie rozliczeniowym minimalny koszt zastosowano w 1096 lokalach, czyli około 10% wszystkich mieszkań.

Zaliczki na kolejny sezon grzewczy

Wysokość nowych zaliczek została obliczona w oparciu o indywidualne koszty ogrzewania danego mieszkania z poprzedniego sezonu. Oznacza to, że każde mieszkanie ma zaliczkę dostosowaną do dotychczasowego indywidualnego zużycia i kosztów.

Na stronie internetowej Spółdzielni, w zakładce „Aktualności”, znajdą Państwo odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania mieszkańców dotyczące rozliczeń kosztów ogrzewania oraz podzielników. Zapraszamy do lektury!

Mamy nadzieję, że kolejna zima będzie dla nas łaskawa, a ceny ciepła pozostaną na stabilnym poziomie. Przecież wszyscy życzylibyśmy sobie, aby było po prostu taniej. Dziękujemy Państwu za odpowiedzialne gospodarowanie ciepłem i dbanie zarówno o własne koszty, jak i o wspólne dobro naszych budynków.